مضاف با آن چندين خانقاه مشهور رفيع ، و كاروان‌سراهاى معمور منيع ، وقف بر ابناى سبيل ، از غربا و مساكين و فقرا ، و محاذى آن ، كتب‌خانه‌اى و حجره‌ها و خزانه‌هاى آن‌كه استاد رييس ابو العبّاس احمد ضبى بنا كرده بود ، و عيون كتب نامحصور ، در آن منضد گردانيده ، و فنون علوم مشهور ، مخلّد گذاشته ، موقوف و مخيّر برفضلاى زمان سالف ، و ادباى اوان غابر ، فهرست آن مشتمل بر سه مجلّد بزرگ حجم از مصنّفات در اسرار تفاسير و غرايب احاديث و از مؤلّفات نحوى و لغوى و مركّبات تصريف ابنيه و مدوّنات غرر اشعار و درر اخبار ملتقطات سنن انبيا و خلفا و سير ملوك و امرا ، و مجموع‌هاى اوايل از منطق و رياضى و طبيعى و الهى و غير آن ، از آن‌چه طالب فضل و راغب در تمييز ميان علم و جهل ، بدان محتاج باشد ، و بعضى اصفهانيان كه معروف بود به ابو مضر رومى ، درى ساخته بود ، بر آن ، اعمال عجيبه و صنايع غريبه ، و در خرج آن ، مقدار هزار دينار آن وقت ، تكلّف نموده ، بيرون از خرج طاق و دو منار كه مبنىاند بر دو فيلوار معلّق بر ممرّى كه مفتّح از مسجد جامع ، به سر بازار رنگرزان مىرود . ديگر مسجد جامع صغير ، معروف به « جورجير » ، بناى آن فرمودهء كافى الكفاة صاحب عبّاد ، و به فضيلت ارتفاع مكان و استحكام نهاد آن و صلابت گل ، مسجد عتيق از او غريق حيا و خجل . و منارى كه مهندسان عالم ، و مقدّران بنى آدم ، اجماع و اتّفاق كرده‌اند بر آن‌كه كشيده‌تر به قدّ ، و تمام‌تر به مدّ ، و باريك‌تر به عمل ، و محكم‌تر به تفصيل ، و جمل بر روى زمين ، از آن بنا نكرده‌اند ، و به حقيقت ، صانع و بنّاى آن ، در ابداع و احداث آن شكل بديع ، و قدّ رشيق ، غايت استادى ، و نهايت پيش‌كارى ، از لطف استدارت ، و حسن استقامت حقائق خرده‌كارى و چابك‌دستى ، به تقديم رسانيده ، و هيچ دقيقه‌اى از دقايق صنعت ، فرو نگذاشته ، آن را از گل و خشت راست ، چون نخل خرما در زمين كشت ، قاعدهء آن ممهّد بر يك قفيز زمين ، قائمهء مشيّد بر چرخ برين ، ارتفاع قدّ او صد گز ، و سطح و شمعهء او يك گز در يك گز . و تمامت مواضع و مقامات كه در حدّ عدّ ، و حيّز حصر و احصاء آمد از مساجد و خانقاهات و كتب‌خانه‌ها ، فقها را مدارس است ، و ادبا را مجالس ، و شعرا را مآنس ، و